ดวงตาของหัวใจ

หาก 'ดวงตา' คือหน้าต่างของหัวใจมนุษย์ … 'ภาพถ่าย' ก็คือดวงตาของหัวใจผม

ดวงตาของหัวใจ

สิ่งที่ “มาเก๊า” ต้องสูญเสียไปตลอดกาล หลังการมาถึงของบ่อนพนันและกาสิโน

June 20th, 2015 · 53 Comments · การเมือง, ชีวิต-สังคม, ต่างประเทศ, วัฒนธรรม, สื่อ, หนังสือ, เศรษฐกิจ

ภาพจาก www.macaocenter.com

ภาพจาก www.macaocenter.com

เดือนมิถุนายน 2558 สังคมไทยถูกโยนข้อเสนอเรื่อง “บ่อนพนัน หรือ กาสิโน” ลงมาให้ขบคิดอีกครั้งว่า ควรมีการจัดตั้งให้ถูกกฎหมาย จัดระเบียบใหม่จากของที่เคยอยู่ใต้ดิน เอาขึ้นมาอยู่บนดิน รัฐและเจ้าหน้าที่รัฐจะได้ไม่ต้องไปวิ่งไล่จับให้เสียงบประมาณ ทั้งยังสามารถเก็บภาษี-กำไร เข้ารัฐได้แบบเต็มเม็ดเต็มหน่วย เหมือนกับการออกสลากกินแบ่งรัฐบาล

ส่วนตัวผมเป็นคนไม่ชอบเล่นการพนัน มีบางครั้งที่ซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลตามความเชื่อที่เกี่ยวพันกับจิตวิญญาณ แต่ก็นานๆ ครั้ง ปีละไม่เกิน 2-3 งวด

ผมไม่นิยมชมชอบเล่นการพนันถึงขนาดที่ว่า หลายครั้งที่มีโอกาสธุระที่ลาสเวกัส มหานครแห่งการพนัน ก็ไม่เคยเสียเงินให้สล็อตแมชชีน โต๊ะบาคารา หรือ การพนันอื่นๆ แม้สักดอลลาร์หรือสักเซนต์หนึ่ง มิใช่ว่าผมมองเรื่องโชคลาภ หรือ ดวงชะตาเป็นเรื่องไร้สาระ แต่ผมเห็นว่า การพนัน” ไม่ว่าจะเป็น หวย หุ้น บ่อน หรือกาสิโน จริงๆ แล้วเป็น “เกมสถิติ” ที่ “เจ้ามือไม่มีวันแพ้ (The House Always Wins)” ต่างหาก

อย่างไรก็ตาม ด้วยความเป็นนักเรียนเศรษฐศาสตร์ ผมจึงได้ยิน ได้ฟังและได้ขบคิดเกี่ยวกับ เกี่ยวกับผลรับเชิงเศรษฐ
กิจที่อาจเกิดขึ้นหากรัฐอนุญาตให้มีการตั้งบ่อนการพนันมาตั้งแต่สมัยยังเรียนมหาวิทยาลัยอยู่ โดยเฉพาะในช่วงที่ อ.สังศิต พิริยะรังสรรค์ ออกมาแฉตัวเลขและสถิติเรื่องส่วย รวมถึงร่วมกับ อ.ผาสุก พงษ์ไพจิตร และ อ.นวลน้อย ตรีรัตน์ แห่งศูนย์เศรษฐศาสตร์การเมือง จุฬาฯ เขียนหนังสือเรื่อง Guns, Girls, Gambling, Ganja: Thailand’s Illegal Economy and Public Policy จนกลายเป็นที่กล่าวขวัญไปทั่ว

002-Guns_girls_Gambling_Gan

“ดูลาส เวกัสสิ จากทะเลทรายเวิ้งว้าง กลายเป็นนครแห่งสีสัน ความบันเทิง สร้างงาน สร้างอาชีพให้ผู้คนได้ตั้งเท่าไหร่” มีคนเคยบอกผม

ไม่นับตัวอย่างใกล้ๆ บ้านเราอย่าง มาเก๊า หรือ สิงคโปร์ หรือข้อเท็จจริงที่ว่าคนไทยขนเงินออกนอกประเทศไปเล่นพนันที่ เขมร มาเลเซีย สิงคโปร์ และมาเก๊า แต่ละเดือน แต่ละปีอีกเท่าไหร่

เดือนกรกฎาคม 2557 ธนาคารโลกออกมาเปิดเผยตัวเลข ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศต่อหัวประชากร (GDP per head) ว่า เขตบริหารพิเศษมาเก๊าแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน หรือ มาเก๊า ในการปกครองของรัฐบาลพรรคคอมมิวนิสต์บนจีนแผ่นดินใหญ่จีดีพีต่อหัวเพิ่มขึ้นจาก 78,929 เหรียญสหรัฐฯ ต่อคนต่อปี ในปี 2555 เป็น 80,528 เหรียญสหรัฐฯ ต่อคนต่อปีในปี 2556 โดยตัวเลขดังกล่าวทำให้ มาเก๊าแซงหน้าประเทศสวิตเซอร์แลนด์กลายเป็นประเทศที่ประชากรมีรายได้มากที่สุดเป็นอันดับ 4 ของโลก โดยมาเก๊าซึ่งมีประชากรไม่ถึงหกแสนคน ถือเป็นดินแดนด้านการพนันอันดับหนึ่งของโลก ด้วยรายรับจากการพนันในปี 2556 สูงถึง 45,000 ล้านเหรียญสหรัฐฯ (ราว 1.485 ล้านล้านบาท) หรือมากกว่าเมืองลาสเวกัส ของสหรัฐอเมริกาเกือบ 7 เท่า [1]

แม้ว่าปี 2557 รายได้จากการพนันของมาเก๊าจะลดลงเล็กน้อย เพราะผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจโลก และนโยบายการกวาดล้างและปราบปรามนักการเมือง-ข้าราชการคอร์รัปชัน อย่างเคร่งครัดของ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน แต่ถือว่า เศรษฐกิจมาเก๊าก็ยังมีรายได้หล่อเลี้ยงจากการพนันที่สูงมาก คือมากกว่า 44,000 ล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือ ราว 1.452 ล้านล้านบาท อยู่ดี [2]

ภาพจาก www.mayfaircasinos.com

ภาพจาก www.mayfaircasinos.com

ผมชั่งน้ำหนักในใจกับคำถามที่ว่า “เมืองไทยควรทำให้บ่อนการพนันหรือกาสิโนถูกกฎหมายหรือไม่” อยู่นานสองนาน จนกระทั่งได้ชมคลิปวิดีโอชิ้นหนึ่ง

คลิปวิดีโอดังกล่าวคือ รายการ No Reservations ดำเนินรายการโดยเชฟ นักเขียน และผู้ดำเนินรายการชื่อดังชาวอเมริกัน แอนโธนี บอร์เดน (Anthony Bourdain)

No Reservations เป็นรายการสารคดีเชิงท่องเที่ยวและอาหาร ซึ่งออกอากาศผ่านเคเบิลทีวีทางช่อง Travel Channel และ ช่อง Discovery Travel & Living โดยในซีซันที่ 7 ซึ่งออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2554 (ค.ศ.2011) บอร์เดนยกคณะไปเยือนมาเก๊า ซึ่งตั้งแต่เวลานั้นถูกจัดให้เป็นเมืองหลวงของบ่อนการพนันโลก (World’s Casino Capital) ไปเรียบร้อยแล้ว [3]

ที่มาเก๊า นอกจาก บอร์เดนจะไปเล่นพนันที่เวเนเชียน บ่อนที่ใหญ่ที่สุดโลก ตระเวนกินอาหารจีน และอาหารท้องถิ่นของมาเก๊าซึ่งเป็นส่วนผสมของวัฒนธรรมตะวันตก (โปรตุเกส) และตะวันออก (จีน) แล้ว เขายังมีโอกาสได้พูดคุยกับ ซีซิเลีย จอร์จ (Cecilia Jorge) ผู้สื่อข่าว นักเขียนตำราอาหาร (ผู้เขียนหนังสือ Macanese Cooking: A Journey Across Generations) และผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารมาเก๊า

ระหว่างที่แอนโธนี บอร์เดน กับ ซีซิเลีย จอร์จ กำลังละเลียดกับรสชาติของอาหารมาเก๊าและพูดคุยกันบนโต๊ะ มีบทสนทนาบทหนึ่งที่เชฟและผู้ดำเนินรายการชาวอเมริกัน เอ่ยถามนักข่าวหญิงชาวมาเก๊า ซึ่งทำให้ผมจำขึ้นใจมาถึงทุกวันนี้

แอนโธนี บอร์เดน (บน) ซีซิเลีย จอร์จ กับลูกชาย (ล่าง) ภาพจากรายการ No Reservations

แอนโธนี บอร์เดน (บน) ซีซิเลีย จอร์จ กับลูกชาย (ล่าง) ภาพจากรายการ No Reservations

แอนโธนี บอร์เดน : ตอนนี้ทางเทคนิคแล้วมาเก๊าก็คือ จีน
ซีซิเลีย จอร์จ : ใช่ คือจีน มาเก๊าเป็นของจีน
แอนโธนี บอร์เดน : จีน จีนแผ่นดินใหญ่ ก็ค่อนข้างดีกับมาเก๊า ยกระดับให้เป็นเขตบริหารพิเศษ (มาเก๊ากลาย)เป็นดินแดนแสนมหัศจรรย์แห่งทุนนิยม
ซีซิเลีย จอร์จ : ฉันค่อนข้างเป็นกังวลกับการพนันในมาเก๊า … ทุกคนทำงานให้กาสิโน คุณฝึกอบรมสั่งสอนผู้คนให้ประกอบอาชีพอื่น แต่กาสิโนกลับจ่ายค่าจ้างให้มากกว่า
แอนโธนี บอร์เดน : (แสดงว่าคนตั้งคำถามว่า) ทำไมฉันต้องเรียนตกปลา หรือ ผลิตสิ่งของ ในเมื่อฉันสามารถหาเงินได้มากกว่าถ้าทำงานเป็นหัวเบี้ย (พนักงานเก็บและจ่ายเงินในบ่อน)
ซีซิเลีย จอร์จ : “แล้วถ้าวันหนึ่ง มีอะไรเกิดขึ้น ไม่มีนักพนันเดินเข้าบ่อน คุณจะทำยังไงกับผู้คนที่ทำงานในบ่อนล่ะ … นั่นทำให้ฉันเป็นกังวล … (สังคมมาเก๊า) ต้องมีความหลากหลายมากกว่านี้”

เทียบกับประเทศไทย มาเก๊าเป็นเพียงเกาะเล็กๆ ที่มีพื้นที่เพียง 30 กว่าตารางกิโลเมตร มีประชากรเพียง 640,000 กว่าคน ทำให้ปัจจัยและเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมของเราย่อมมีความแตกต่างกับเขาไม่น้อย อย่างไรก็ตาม ผมเชื่ออย่างหนึ่งว่าหากสังคมไทยอนุญาตให้ บ่อนการพนัน-กาสิโน เป็นเรื่องที่ถูกกฎหมาย ค่านิยมและความเชื่อของสังคมไทยในเรื่องวิถีของการดำรงชีวิตจะถูกสั่นคลอน ไม่มากก็น้อย ดังเช่นที่เกิดขึ้นมาแล้วกับมาเก๊า

คำพูดของซีซิเลีย สะกิดและทำให้ผมเปลี่ยนทัศนคติต่อเรื่องบ่อนพนัน-กาสิโนถูกกฎหมายไปอย่างสิ้นเชิง

ผมเชื่อว่าสังคมไทยไม่ควรมีบ่อนการพนัน-กาสิโนแบบถูกกฎหมาย และถ้าคนส่วนใหญ่ในสังคมนี้เห็นดีเห็นงามกับมัน ผลกระทบเชิงลบและหายนะที่ตามมาก็จะมากมายกว่า ผลได้จากเงินทองและภาษีที่รัฐจะได้รับ

ที่สำคัญที่สุด ผลกระทบดังกล่าวจะเป็นแผลลึกและเป็นยาพิษที่แทรกซึมในสังคมไทยอย่างยาวนาน ไปชั่วลูกชั่วหลาน

 

อ้างอิง :
[1] คาสิโนดัน “มาเก๊า” แซง “สวิส” กลายเป็นดินแดนรวยอันดับ 4 ของโลก (http://www.manager.co.th/China/ViewNews.aspx?NewsID=9570000075537)
[2] Macau Gambling Revenue Suffers First Full-Year Fall (http://www.wsj.com/articles/macau-gambling-revenue-down-30-on-year-in-december-1420178456)
[3] Anthony Bourdain No Reservations (S7 Macau) (https://www.youtube.com/watch?v=ItzcQx9B9ZY)

Tags: ·········